Miasta
Obiekty
WILLA WAJÓW
WILLA WAJÓW

WILLA WAJÓW

Willa Wajów to jeden z ciekawszych domów zbudowanych na willowej kolonii, która rozwijała się w latach 30. na katowickiej Koszutce. Projektant Kubański rozbił fasadę na dwie części, wysokim trzonem z przeszkloną klatką schodową.

Kolonię domów realizowano dla Związku Urzędników Państwowych, Komunalnych i Samorządowych na Województwo Śląskie, a Jan Waja był członkiem Zarządu Głównego Związku.

  • ul. Wierzbowa 1, Katowice
  • proj. N. Kubański
  • 1937 r.
  • fot. Artur Wosz
ŚLĄSKIE TECHNICZNE ZAKŁADY NAUKOWE
ŚLĄSKIE TECHNICZNE ZAKŁADY NAUKOWE

ŚLĄSKIE TECHNICZNE ZAKŁADY NAUKOWE

Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe były inwestycją o niespotykanej skali. Pierwotnie, Urząd Wojewódzki i wojewoda Michał Grażyński planowali powołanie w Katowicach politechniki. Ostatecznie jednak wzniesiono siedzibę dla sześciu wydziałów i ośmiu szkół o randze szkolnictwa średniego. Mimo to budynek był wyposażony na najwyższym poziomie, oferując uczniom liczne laboratoria i nowoczesne hale maszyn.

Za projekt odpowiedzialny był duet warszawskich architektów: Jadwiga Dobrzyńska i Zygmunt Łoboda. Zaproponowali oni gmach z prostą, dwustumetrową elewacją, podzieloną rytmem lizen. To jednak logiczne i funkcjonalistyczne rozwiązanie rzutu zapewniło im zwycięstwo w konkursie. W uzasadnieniu werdyktu Sądu Konkursowego możemy przeczytać:

"Pierwszą nagrodę udziela się jednogłośnie pracy nr 2 wobec ekonomiczności projektu, racjonalnego założenia, jasnego podziału i praktycznego rozwiązania rzutów i umieszczenia pracowni, które nie będą przeszkadzały trybowi pracy w szkołach ani odgłosami, ani zaduchami".

Była to pierwsza inwestycja Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, w której doceniono walory funkcjonalizmu. Od tego momentu na kolejne lata funkcjonalizm stał się głównym wyznacznikiem publicznych inwestycji w województwie.

  • ul. Krasińskiego 8, Katowice
  • proj. Jadwiga Dobrzyńska i Zygmunt Łoboda
  • 1928-1931 r.
  • fot. Artur Wosz
GMACH SEJMU ŚLĄSKIEGO
GMACH SEJMU ŚLĄSKIEGO
 
"Styl gotycki wyklucza się!" – tak brzmiał jeden z zapisów w warunkach konkursowych na projekt siedziby dla władz Autonomicznego Województwa Śląskiego.

Konkurs wygrali architekci z Krakowa, którzy stworzyli budynek daleki od estetyki gotyckiej, kojarzonej wówczas z Niemcami. Zamiast tego, sięgnęli po motywy mocno zakorzenione w architekturze polskiej.

W detalach architektonicznych gmachu pojawiają się symbole republikańskie, takie jak rózgi liktorskie czy inicjały wyrażenia "res publica", które podkreślają parlamentarną funkcję budowli.
  • Plac Sejmu Śląskiego 1, Katowice
  • proj. Ludwik Wojtyczko, Piotr Jurkiewicz, Kazimierz Wyczyński i Stanisław Żeleński
  • 1925–1929 r.
  • fot. Artur Wosz
DOM ARTYSTÓW
DOM ARTYSTÓW
 
Budowa "Domu Artystów" była częścią szeroko zakrojonej modernizacji śródmieścia Katowic. Powstał on w miejscu dawnego folwarku.

Budynek składa się z dwóch zasadniczych części: wieżowca mieszkalnego oraz pawilonu handlowego z charakterystycznym, rozrzeźbionym dachem. W pawilonie tym uruchomiono Delikatesy, które były pierwszym samoobsługowym sklepem w województwie.

Wieżowiec natomiast przeznaczono na mieszkania dla aktorów pobliskiego Teatru Śląskiego, stąd wzięła się nazwa "Dom Artystów".

Co ciekawe, tuż po zakończeniu budowy w 1962 roku, w kilkunastu mieszkaniach zorganizowano wystawę poświęconą nowoczesnemu urządzaniu wnętrz oraz prezentacji najnowszych krajowych mebli.
  • al. W. Korfantego 5, Katowice
  • proj. Marian Skałkowski, Franciszek Klimek i Jaromir Bohoniuk
  • 1959-1962 r.
  • fot. Artur Wosz
KAMIENICA ŻYTOMIRSKIEGO
KAMIENICA ŻYTOMIRSKIEGO
 
Karol Schayer jest znany głównie ze swoich projektów luksusowych kamienic realizowanych dla prywatnych inwestorów. Wyróżniał się starannym, rzeźbiarskim opracowaniem brył budynków, dzieląc elewacje na mniejsze, logicznie składające się w całość fragmenty kompozycji.

Budynki Schayera są rozpoznawalne dzięki kilku charakterystycznym elementom, które umiejętnie wykorzystywał: ściany na rzucie litery "S", żelbetowe attyki nadwieszone nad ostatnią kondygnacją, stolarka z podziałem w kształcie litery "H" oraz szklane balustrady na klatkach schodowych.

Nie inaczej było w kamienicy Żytomirskiego, gdzie zastosował on wszystkie te rozwiązania. Kamienicę tę wyróżnia jednak mocne zaakcentowanie narożnika za pomocą tafli szkła, która osłania ogrody zimowe.

Co ciekawe, w pierwotnym projekcie Schayer zaproponował wyższą kamienicę. Na dachu przewidział obszerny taras z otaczającą go żelbetową pergolą, pod którą w kilku miejscach umieścił szklane przepierzenia chroniące przed wiatrem. Rozwiązanie to przypominało taras z jedynej warszawskiej realizacji Schayera – Willi Chmielewskich przy ul. Frascati.

Ostatecznie, projekt ten został odrzucony przez Policję Budowlaną z powodu przekroczenia dopuszczalnej wysokości. W efekcie, tarasu nie zrealizowano, a żelbetową pergolę obniżono, przekształcając ją w attykę zasłaniającą dach.
  • ul. PCK 6, Katowice
  • proj. Karol Schayer
  • 1936 r.
  • fot. Artur Wosz
KAMIENICA HENRYKA JESSA
KAMIENICA HENRYKA JESSA
 
Kamienica Henryka Jessa to jedna z największych zagadek wśród modernistycznych budynków mieszkalnych w Katowicach. Ta luksusowa kamienica słynie ze swoich ogrodów zimowych: narożne balkony zostały wypełnione przeszkleniami, tworząc efektowną, cylindryczną taflę szkła.

Mimo swojej wyjątkowości, nie znamy niestety projektanta tego budynku. W archiwum Miasta Katowice nie zachowała się dokumentacja budowlana kamienicy. Jedynie nazwisko inwestora oraz rok budowy można odczytać pośrednio, w dokumentacjach sąsiednich kamienic.
  • ul. Skłodowskiej-Curie 36, Katowice
  • proj. nieznany
  • 1938 r.
  • fot. Artur Wosz
DRAPACZ CHMUR
DRAPACZ CHMUR
 
Katowicki Drapacz Chmur, to jeden z pierwszych wieżowców wzniesionych w Europie, powstał z inicjatywy Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego. Inwestor zdecydował się na budynek wysokościowy z dwóch głównych przyczyn.
 
Po pierwsze, w śródmieściu Katowic występował deficyt należących do Skarbu Państwa działek budowlanych, które byłyby wolne od eksploatacji górniczej.
 
Po drugie, i być może ważniejsze, inwestor chciał zastosować stalową konstrukcję szkieletową. Użycie tej konstrukcji miało służyć jako propagandowa reklama wyrobów stalowych pochodzących ze śląskich zakładów przemysłowych, które po zmianie granic państwowych straciły swoje dotychczasowe rynki zbytu.
  • ul. Żwirki i Wigury 15−17, Katowice
  • inż. Stefan Bryła i arch. Tadeusz Kozłowski
  • 1929-1934 r.
  • fot. Artur Wosz
HALA WIDOWISKOWO-SPORTOWA SPODEK
HALA WIDOWISKOWO-SPORTOWA SPODEK
 
Spodek jest uznawany za jedno z najważniejszych osiągnięć polskiej inżynierii. Jego unikalna konstrukcja opiera się na zasadzie tensegrity, czyli równowagi rozciąganych elementów wiotkich oraz podtrzymywanych elementów sztywnych. Centralna kopuła hali jest podwieszona na stalowych linach do zewnętrznego pierścienia, co pozwoliło stworzyć dach o niespotykanej rozpiętości wynoszącej 126 metrów.
 
Hala, która z zewnątrz przypomina ogromny statek kosmiczny, stała się najbardziej rozpoznawalnym elementem panoramy Katowic.
  • al. Korfantego 35, Katowice
  • proj. Maciej Gintowt, Maciej Krasiński, Wacław Zalewski, Andrzej Żórawski, Aleksander Włodarz
  • 1964-1971 r.
  • fot. Artur Wosz
KAMIENICA PRZEDSIĘBIORSTWA HANDLOWO-PRZEMYSŁOWEGO ZYGMUNT JANKOWSKI I SPÓŁKA
KAMIENICA PRZEDSIĘBIORSTWA HANDLOWO-PRZEMYSŁOWEGO ZYGMUNT JANKOWSKI I SPÓŁKA
 
Kamienicę wybudowano na skraju katowickiego Placu Andrzeja, który w okresie międzywojennym urządzono jako plac ogrodowo-rekreacyjny. Najciekawsza w kamienicy jest wyjątkowo przestronna klatka schodowa.
  • ul. Kopernika 13, Katowice
  • biuro proj. Karola Korna
  • 1937 r.
  • fot. Artur Wosz
WILLA WAJÓW
WILLA WAJÓW

WILLA WAJÓW

Willa Wajów to jeden z ciekawszych domów zbudowanych na willowej kolonii, która rozwijała się w latach 30. na katowickiej Koszutce. Projektant Kubański rozbił fasadę na dwie części, wysokim trzonem z przeszkloną klatką schodową.

Kolonię domów realizowano dla Związku Urzędników Państwowych, Komunalnych i Samorządowych na Województwo Śląskie, a Jan Waja był członkiem Zarządu Głównego Związku.

  • ul. Wierzbowa 1, Katowice
  • proj. N. Kubański
  • 1937 r.
  • fot. Artur Wosz
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl