Blog - Kraków Cuda krowskie

Miasta

Racibórz (2)
Mysłowice (4)
Zabrze (19)
Wisła (11)
Istebna (3)
Wien (2)
Gdańsk (5)
Szczecin (4)
Gdynia (25)
Ostrava (9)
Olomouc (5)
Praha (50)
Hradec Králové (25)
Pardubice (4)
Łódź (8)
Gorzów Wielkopolski (4)
Białystok (18)
Głogów (1)
Zürich (10)
Warszawa (107)
Gliwice (43)
Chorzów (31)
Bytom (5)
Kraków (104)
Wrocław (52)
Katowice (280)

Obiekty

KAMIENICA FABRYKI WYROBÓW SZAMOTOWYCH I FAJANSOWYCH

Dodano: 08-11-2025 w kategorii: Kraków autor: Artur Wosz

KAMIENICA FABRYKI WYROBÓW SZAMOTOWYCH I FAJANSOWYCH

Kamienica została zaprojektowana dla zarządu Fabryki Wyrobów Szamotowych i Fajansowych ze Skawiny. Projekt jest dziełem duetu architektów: Alfreda Düntucha i Stefana Landsbergera, którzy wyspecjalizowali się w projektowaniu luksusowych budynków mieszkalnych.

Podobnie jak w innych swoich realizacjach, Düntuch i Landsberger kompozycyjnie zaakcentowali narożnik budynku. W tym przypadku wprowadzili tam pion z balkonami, który jest zwieńczony szerokim okapem.

ul. Krzywa 12, Kraków
proj. Alfred Düntuch i Stefan Landsberger
1937-1938 r.
fot. Artur Wosz

BIBLIOTEKA JAGIELLOŃSKA

Dodano: 06-11-2025 w kategorii: Kraków autor: Artur Wosz

BIBLIOTEKA JAGIELLOŃSKA

Biblioteka Jagiellońska to jedna z większych inwestycji międzywojennego Krakowa. Wraz z budynkiem Muzeum Narodowego i Akademią Górniczą tworzą ciąg monumentalnych gmachów przy Alei Trzech Wieszczów.

al. Mickiewicza 22, Kraków
proj. Wacław Krzyżanowski
1929-1939 r.
fot. Artur Wosz

DOM CZYNSZOWY ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ PRACOWNIKÓW UMYSŁOWYCH

Dodano: 06-11-2025 w kategorii: Kraków autor: Artur Wosz

DOM CZYNSZOWY ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ PRACOWNIKÓW UMYSŁOWYCH

Dom czynszowy Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych przy krakowskim Placu Inwalidów to jeden z największych budynków mieszkalnych wzniesionych w międzywojennym Krakowie. Architekt, Wacław Nowakowski, w interesujący sposób opracował detale budynku, wpisując go w nurt stylistyczny Szkoły Krakowskiej.

Elementem, który go jednak wyróżnia, jest użycie nietynkowanej czerwonej cegły. Zabieg ten estetycznie zbliża budynek do niemieckiego ekspresjonizmu. W parterze budynku architekt zaprojektował wielkie witryny zakończone charakterystycznym, ostrym szpicem skierowanym ku górze. Jest to rozwiązanie identyczne z tym zastosowanym w parterze dworca kolejowego w Wannsee w Berlinie, który powstawał w tym samym czasie.

Plac Inwalidów 6, Kraków
proj. Wacław Nowakowski
1927-1929 r.
fot. Artur Wosz

DOM MIESZKALNY PROFESORÓW UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO "TRUMNA PROFESORSKA"

Dodano: 06-11-2025 w kategorii: Kraków autor: Artur Wosz

DOM MIESZKALNY PROFESORÓW UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO "TRUMNA PROFESORSKA"

Dom profesorów UJ przy al. Słowackiego był trzecią inwestycją uczelni realizowaną z myślą o zapewnieniu mieszkań dla kadry profesorskiej. Podobnie jak w przypadku kamienicy przy Placu Inwalidów 4, uniwersytet nawiązał współpracę z architektami: Jurkiewiczem, Wojtyczko i Żeleńskim.  Architekci zaprojektowali budynek w modnym wówczas stylu Szkoły Krakowskiej. Wchodząc do kamienicy, szybko dowiadujemy się, kto był jej inwestorem: tuż po wejściu wita nas na suficie wielkie sgraffito z herbem Uniwersytetu Jagiellońskiego.

al. Słowackiego 15, Kraków
proj. Ludwik Wojtyczko, Stefan Żeleński, Piotr Jurkiewicz
1929-1931 r.
fot. Artur Wosz

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE

Dodano: 05-11-2025 w kategorii: Kraków autor: Artur Wosz

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE

Historia siedziby Muzeum Narodowego w Krakowie rozpoczęła się od wizji Adolfa Szyszko-Bohusza dotyczącej budowy Pomnika Wolności, w skład którego miał wchodzić gmach muzealny. Lokalizacja kompleksu Pomnika-Muzeum nie była przypadkowa: to właśnie z wylotu ulicy Wolskiej w 1914 roku wymaszerowała ku granicy z Rosją Pierwsza Kompania Kadrowa.

Prace nad koncepcją Pomnika-Muzeum zostały przerwane z powodu braku finansowania. Do pomysłu powrócono w 1933 roku, ogłaszając konkurs już tylko na budowę samego gmachu muzeum. W momencie wybuchu II Wojny Światowej budynek był ukończony zaledwie w około 60 procentach. Kontynuację prac podjęto w latach 50., realizując jednak znacznie uproszczoną formę pierwotnego projektu. Gmach został ostatecznie w pełni otwarty dla zwiedzających dopiero w latach 70. XX wieku.

al. 3 Maja 1, Kraków
proj. Czesław Boratyński, Edward Kreisler, Bolesław Schmidt
1933-1939 r.
fot. Artur Wosz

AKADEMIA GÓRNICZA

Dodano: 05-11-2025 w kategorii: Kraków autor: Artur Wosz

AKADEMIA GÓRNICZA

Historia budowy gmachu Akademii Górniczej sięga jeszcze czasów austro-węgierskich. Konkurs ogłoszony w 1913 roku wygrał zespół Sławomira Odrzywolskiego i Adama Ballenstedta.Plany budowy przerwał wybuch I Wojny Światowej. Do inicjatywy powrócono w 1920 roku, zlecając Odrzywolskiemu przygotowanie nowego projektu.

Architekt zaproponował monumentalny gmach utrzymany w stylu akademickiego klasycyzmu. Przed wejściem do budynku umieszczono dwie rzeźby autorstwa Jana Raszki, przedstawiające górników i hutników.

al. Mickiewicza 30, Kraków
proj. Sławomir Odrzywolski, Adam Ballenstedt, Wacław Krzyżanowski
1924-1935 r.
fot. Artur Wosz

KAMIENICA ALEKSANDROWICZÓW

Dodano: 05-11-2025 w kategorii: Kraków autor: Artur Wosz

KAMIENICA ALEKSANDROWICZÓW

Kamienica Aleksandrowiczów, zaprojektowana dla właścicieli firmy handlującej papierem, jest dziełem duetu architektów: Alfreda Düntucha i Stefana Landsbergera, specjalizujących się w projektowaniu luksusowych kamienic.

Budynek ten wyróżnia się spośród innych krakowskich kamienic głównie dwoma elementami. Pierwszym z nich jest nietypowo rozwiązany narożnik ze ścianami wykonanymi z luksferów, które doświetlają salony w mieszkaniach. Drugim zaś jest niezwykle przestronny hol wejściowy oraz jasna klatka schodowa na planie trójkąta.

ul. Fenna 6, Kraków
proj. Alferd Düntuch i Stefan Landsberger
1938-1940 r.
fot. Artur Wosz

DOM TOWAROWY "BAZAR POLSKI"

Dodano: 05-11-2025 w kategorii: Kraków autor: Artur Wosz

DOM TOWAROWY "BAZAR POLSKI"

Budowa domu towarowego "Bazar Polski" stanowiła pierwszą próbę wprowadzenia nowoczesnej formy handlu w Krakowie. Architekci zastosowali w przestrzeniach handlowych sprawdzony układ galeryjny, znany między innymi z warszawskiego Domu Braci Jabłkowskich.

Niestety, koncepcja domu towarowego w Krakowie nie przyjęła się. Już w 1927 roku budynek przejął "Ilustrowany Kurier Codzienny", który przekształcił go na siedzibę swojej redakcji.

ul. Wielopole 1, Kraków
proj. Franciszek Mączyński i Tadeusz Stryjeński
1920-1922 r.
fot. Artur Wosz

BALDACHIM NAD KRYPTĄ MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO

Dodano: 04-11-2025 w kategorii: Kraków autor: Artur Wosz

BALDACHIM NAD KRYPTĄ MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO

Baldachim nad wejściem do wawelskiej krypty, gdzie spoczął Marszałek Józef Piłsudski, to budowla o niespotykanej symbolice. Architekt, Adolf Szyszko-Bohusz, wykorzystał do stworzenia baldachimu elementy symbolizujące dawną dominację trzech zaborców, przekuwając je w dzieło reprezentujące narodowe odrodzenie:

Nefrytowe kolumny: pochodzą z soboru im. Aleksandra Newskiego w Warszawie (symbol zaboru rosyjskiego).

Granitowy cokół: wykorzystano fragment zdemontowanego pomnika Bismarcka w Poznaniu (symbol zaboru pruskiego).

Przykrycie (dach): wykonano z przetopionych austriackich armat, które Austriacy umieścili na wzgórzu wawelskim (symbol zaboru austriackiego).

Katedra na Wawelu, Kraków
proj. Adolf Szyszko-Bohusz
1935–1937 r.
fot. Artur Wosz

KAMIENICA HOLZERÓW Z JASZCZÓRKAMI

Dodano: 02-11-2025 w kategorii: Kraków autor: Artur Wosz

KAMIENICA HOLZERÓW Z JASZCZÓRKAMI

Kamienica Holzerów została zaprojektowana dla potentatów handlujących hurtowo węglem i koksem. Projekt jest dziełem duetu architektów Alfreda Düntucha i Stefana Landsbergera, którzy specjalizowali się w projektowaniu luksusowych kamienic.

Charakterystycznym elementem ozdobnym są reliefy w kształcie splecionych jaszczurek, które zdobią okna parteru budynku. Motyw jaszczurek miał pierwotnie pojawić się również w godle umieszczonym nad wejściem, jednak ten element projektu nie został ostatecznie zrealizowany.

al. Słowackiego 58, Kraków
proj. Alfred Düntuch i Stefan Landsberger
1936-1937 r.
fot. Artur Wosz