Miasta
Obiekty
GMACH SEJMU ŚLĄSKIEGO
GMACH SEJMU ŚLĄSKIEGO
 
"Styl gotycki wyklucza się!" – tak brzmiał jeden z zapisów w warunkach konkursowych na projekt siedziby dla władz Autonomicznego Województwa Śląskiego.

Konkurs wygrali architekci z Krakowa, którzy stworzyli budynek daleki od estetyki gotyckiej, kojarzonej wówczas z Niemcami. Zamiast tego, sięgnęli po motywy mocno zakorzenione w architekturze polskiej.

W detalach architektonicznych gmachu pojawiają się symbole republikańskie, takie jak rózgi liktorskie czy inicjały wyrażenia "res publica", które podkreślają parlamentarną funkcję budowli.
  • Plac Sejmu Śląskiego 1, Katowice
  • proj. Ludwik Wojtyczko, Piotr Jurkiewicz, Kazimierz Wyczyński i Stanisław Żeleński
  • 1925–1929 r.
  • fot. Artur Wosz
KOŚCIÓŁ IM. CHRYSTUSA KRÓLA
KOŚCIÓŁ IM. CHRYSTUSA KRÓLA

KOŚCIÓŁ IM. CHRYSTUSA KRÓLA

Budowa nowego kościoła w gliwickiej dzielnicy Zatorze stała się koniecznością po napływie ludności niemieckiej z terenów włączonych do Polski po 1922 roku. Pierwsze projekty świątyni wykonał Dominikus Böhm, znany m.in. z kościoła im. Józefa w Zabrzu. Ostatecznie jednak, ze względów finansowych, wybrano skromniejszy projekt autorstwa Karla Mayra pochodzącego z Salzburga.

W projekcie Mayra przewidziano również 60-metrową wieżę, która miała być zwieńczona grupą rzeźbiarską Ukrzyżowania oraz złotą koroną. Budowy tej wieży nie zrealizowano z powodu zbyt wysokich kosztów. Temat wieży powrócił w 2019 roku, kiedy to dobudowano obecnie istniejącą, 45-metrową konstrukcję, stylistycznie pasującą do kościoła. Autorem projektu nowej wieży jest Robert Krawczyk.
  • ul. Okrzei 31, Gliwice
  • proj. Karl Mayr
  • 1934-1935 r.
  • fot. Artur Wosz
HALA WIDOWISKOWO-SPORTOWA SPODEK
HALA WIDOWISKOWO-SPORTOWA SPODEK
 
Spodek jest uznawany za jedno z najważniejszych osiągnięć polskiej inżynierii. Jego unikalna konstrukcja opiera się na zasadzie tensegrity, czyli równowagi rozciąganych elementów wiotkich oraz podtrzymywanych elementów sztywnych. Centralna kopuła hali jest podwieszona na stalowych linach do zewnętrznego pierścienia, co pozwoliło stworzyć dach o niespotykanej rozpiętości wynoszącej 126 metrów.
 
Hala, która z zewnątrz przypomina ogromny statek kosmiczny, stała się najbardziej rozpoznawalnym elementem panoramy Katowic.
  • al. Korfantego 35, Katowice
  • proj. Maciej Gintowt, Maciej Krasiński, Wacław Zalewski, Andrzej Żórawski, Aleksander Włodarz
  • 1964-1971 r.
  • fot. Artur Wosz
RATUSZ W CHORZOWIE
RATUSZ W CHORZOWIE

RATUSZ W CHORZOWIE

W latach 20. XX wieku władze Królewskiej Huty (obecnie Chorzów) rozbudowały stary neorenesansowy ratusz. Budynek wzbogacił się o nowe skrzydło biurowe, a stary budynek otrzymał modernistyczny kostium. Przebudowano wtedy również salę posiedzeń, gdzie w wielkie okna wstawiono trzy niesamowite witraże autorstwa Jana Piaseckiego. Witrażowy tryptyk przedstawia: hutnictwo, handel i przemysł oraz górnictwo.

  • Rynek 1, Chorzów
  • proj. Witold Eysymontt i Karol Schayer
  • witraże: Jan Piasecki
  • 1927-1929 r.
  • fot. Artur Wosz
KAMIENICA WĘDLIKOWSKICH
KAMIENICA WĘDLIKOWSKICH
 
Kamienica Wędlikowskich to jedna z lepiej zachowanych międzywojennych kamienic w Katowicach. Inwestorzy - małżeństwo lekarzy Henryka i Kazimierz Wędlikowscy, zaprosili młodego absolwenta Politechniki Lwowskiej Stanisława Gruszkę, który zaprojektował ich dom. Gruszka zaproponował wysoką kamienicę z ogrodem zimowym w narożniku oraz tarasami na dachu, które przykrył pergolami. Projekt ten został odrzucony przez Policję Budowlaną. Ostatecznie zrealizowano niższy budynek z uproszczonym narożnikiem.
  • ul. PCK 10, Katowice
  • proj. Stanisław Gruszka
  • 1939 r.
  • fot. Artur Wosz
BALDACHIM NAD KRYPTĄ MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO
BALDACHIM NAD KRYPTĄ MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO

BALDACHIM NAD KRYPTĄ MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO

Baldachim nad wejściem do wawelskiej krypty, gdzie spoczął Marszałek Józef Piłsudski, to budowla o niespotykanej symbolice. Architekt, Adolf Szyszko-Bohusz, wykorzystał do stworzenia baldachimu elementy symbolizujące dawną dominację trzech zaborców, przekuwając je w dzieło reprezentujące narodowe odrodzenie:
 
Nefrytowe kolumny: pochodzą z soboru im. Aleksandra Newskiego w Warszawie (symbol zaboru rosyjskiego).
 
Granitowy cokół: wykorzystano fragment zdemontowanego pomnika Bismarcka w Poznaniu (symbol zaboru pruskiego).
 
Przykrycie (dach): wykonano z przetopionych austriackich armat, które Austriacy umieścili na wzgórzu wawelskim (symbol zaboru austriackiego).
  • Katedra na Wawelu, Kraków
  • proj. Adolf Szyszko-Bohusz
  • 1935–1937 r.
  • fot. Artur Wosz
KOŚCIÓŁ IM. ANTONIEGO PADEWSKIEGO
KOŚCIÓŁ IM. ANTONIEGO PADEWSKIEGO
 
Kościół im. Antoniego Padewskiego w Chorzowie powstał z inicjatywy Jana Gajdy, który do tego zadania zaprosił znanego poznańskiego architekta Adama Ballenstedta - absolwenta architektury w Charlottenburgu i Karlsruhe. Ballenstedt zaproponował modernistyczny kościół, który zarówno detalem jak i materiałem nawiązuje do surowej architektury średniowiecznej. Nad kościołem miała górować strzelista wieża, której budowę przerwano w 2/3 wysokości. 
  • ul. Kopernika 1, Chorzów
  • proj. Adam Ballenstedt
  • 1930-1934 r.
  • fot. Artur Wosz
KAMIENICA REICHA I BIRNBAUMA
KAMIENICA REICHA I BIRNBAUMA
KAMIENICA REICHA I BIRNBAUMA
 
Ta luksusowa kamienica została wzniesiona na zlecenie dwóch warszawskich kupców: Izraela Reicha i Wolfa Birnbauma. Do współpracy zaprosili oni architekta Edwarda Fuhrschmieda z Krakowa, który po ukończeniu budowy sam w niej zamieszkał. Najciekawszym elementem kamienicy jest jej przestronna klatka schodowa, z wylewką z lastryko ułożoną w nowoczesny, geometryczny wzór.
  • ul. Abrahama 28, Gdynia
  • proj. Edward Fuhrschmied
  • 1935-1936 r.
  • fot. Artur Wosz
CENTRALNY INSTYTUT WYCHOWANIA FIZYCZNEGO
CENTRALNY INSTYTUT WYCHOWANIA FIZYCZNEGO
 
Nowoczesne państwo, to nowocześni obywatele - zdrowi i sprawni. Taki pogląd spopularyzował się w latach 20 i 30 w europejskich państwach. W celu budowania nowoczesnych obywateli powołano Centralny Instytut Wychowania Fizycznego z siedzibą na warszawskich Bielanach. Kompleks wyposażono w pływalnię, hale sportowe, boiska i sale dydaktyczne. Zwieńczeniem projektu miał być stadion olimpijski w Lesie Bielańskim z trybuną opartą na Skarpie Warszawskiej. Stadionu nie zrealizowano, ale do koncepcji wpisania obiektu w Skarpę powrócono po wojnie podczas budowy kompleksu Warszawianki na Mokotowie.
  • ul. Marymoncka 34, Warszawa
  • proj. Edgar Aleksander Norwerth
  • 1929 r.
DOM ZDROWIA BUDOWLANYCH
DOM ZDROWIA BUDOWLANYCH

DOM ZDROWIA BUDOWLANYCH

Dom Zdrowia Budowlanych w Katowicach, choć niewielkich rozmiarów, jest budynkiem wyjątkowym. Spośród modernistycznych realizacji w Katowicach, to on chyba najpełniej spełnia zasady nowoczesnej architektury sformułowane przez Le Corbusiera.

Projekt przychodni został opracowany na początku lat 60. przez duet architektów: Henryka Buszko i Aleksandra Frantę, znanych również z projektu Osiedla Tysiąclecia.

  • ul. PCK 1, Katowice
  • proj. Henryk Buszko i Aleksander Franta
  • 1962-1968 r.
  • fot. Artur Wosz
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl