KOŚCIÓŁ DOMINIKANÓW W WARSZAWIE

Architektura sakralna Pieńkowskiego jest natychmiast rozpoznawalna dzięki wypracowaniu przez niego własnego, unikatowego stylu. W swoich projektach często sięgał po takie materiały jak cegła, betonowe elementy prefabrykowane oraz żelbetowe konstrukcje przypominające żebra. Styl ten najpełniej uwidacznia się w jednej z jego ostatnich realizacji: kościele dominikanów na warszawskim Służewie.

Projekt Pieńkowskiego został dodatkowo wzbogacony przez dzieła dwóch innych wybitnych artystów: krucyfiks autorstwa Jerzego Nowosielskiego oraz kaplicę zaprojektowaną przez Stanisława Niemczyka.

• ul. Dominikańska 2, Warszawa
• proj. Władysław Pieńkowski
• 1982 r.
• fot. Artur Wosz

KAMIENICA HOLZERÓW Z JASZCZÓRKAMI

Kamienica Holzerów została zaprojektowana dla potentatów handlujących hurtowo węglem i koksem. Projekt jest dziełem duetu architektów Alfreda Düntucha i Stefana Landsbergera, którzy specjalizowali się w projektowaniu luksusowych kamienic.

Charakterystycznym elementem ozdobnym są reliefy w kształcie splecionych jaszczurek, które zdobią okna parteru budynku. Motyw jaszczurek miał pierwotnie pojawić się również w godle umieszczonym nad wejściem, jednak ten element projektu nie został ostatecznie zrealizowany.

• al. Słowackiego 58, Kraków
• proj. Alfred Düntuch i Stefan Landsberger
• 1936-1937 r.
• fot. Artur Wosz

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE

Historia siedziby Muzeum Narodowego w Krakowie rozpoczęła się od wizji Adolfa Szyszko-Bohusza dotyczącej budowy Pomnika Wolności, w skład którego miał wchodzić gmach muzealny. Lokalizacja kompleksu Pomnika-Muzeum nie była przypadkowa: to właśnie z wylotu ulicy Wolskiej w 1914 roku wymaszerowała ku granicy z Rosją Pierwsza Kompania Kadrowa.

Prace nad koncepcją Pomnika-Muzeum zostały przerwane z powodu braku finansowania. Do pomysłu powrócono w 1933 roku, ogłaszając konkurs już tylko na budowę samego gmachu muzeum. W momencie wybuchu II Wojny Światowej budynek był ukończony zaledwie w około 60 procentach. Kontynuację prac podjęto w latach 50., realizując jednak znacznie uproszczoną formę pierwotnego projektu. Gmach został ostatecznie w pełni otwarty dla zwiedzających dopiero w latach 70. XX wieku.

• al. 3 Maja 1, Kraków
• proj. Czesław Boratyński, Edward Kreisler, Bolesław Schmidt
• 1933-1939 r.
• fot. Artur Wosz

PALMIARNIA W GLIWICACH

Historia gliwickiej palmiarni rozpoczęła się w 1924 roku, kiedy to Richard Riedel, dyrektor ogrodów miejskich, zorganizował w Gliwicach Wystawę Palmową z okazami botanicznymi sprowadzonymi z krajów śródziemnomorskich.

O rozbudowie przedwojennych szklarni myślano już w latach 60. Do realizacji tego zadania zaproszono architekta Andrzeja Musialika, który zaprojektował siedem pawilonów o niezwykle śmiałej konstrukcji kratownicowej, wyłożonej od wewnątrz płytami z poliwęglanu.

Inspiracją dla projektu Musialika była słynna kalifornijska „Kryształowa Katedra” autorstwa Philipa Johnsona, którą architekt zwiedzał w latach 70. podczas swojej pracy w Stanach Zjednoczonych.

• ul. Fredry 6, Gliwice
• proj. Andrzej Musialik
• 1982–1998 r.
• fot. Artur Wosz

WARENHAUS WERTHEIM

Dawny dom towarowy Wertheim był największym obiektem handlowym tego typu w przedwojennym Wrocławiu. Spółka Wertheim, będąca handlowym potentatem w Niemczech, ogłosiła konkurs architektoniczny, w wyniku którego wybrano projekt Hermanna Dernburga.

Architekt stworzył nowoczesny i wysoce funkcjonalny obiekt, o najwyższej jakości wykończenia. Na szczególną uwagę zasługuje detal na elewacji - ceramiczne głowy zdobione złotym szkliwem.

• al. Świdnicka 40, Wrocław
• proj. Hermann Dernburg
• 1928–1930 r.
• fot. Artur Wosz

BIBLIOTEKA JAGIELLOŃSKA

Biblioteka Jagiellońska to jedna z większych inwestycji międzywojennego Krakowa. Wraz z budynkiem Muzeum Narodowego i Akademią Górniczą tworzą ciąg monumentalnych gmachów przy Alei Trzech Wieszczów.

• al. Mickiewicza 22, Kraków
• proj. Wacław Krzyżanowski
• 1929-1939 r.
• fot. Artur Wosz

• ul. Roosevelta 102, Zabrze
• proj. Dominikus Böhm
• 1930-1931 r.
• fot. Artur Wosz

• al. Mickiewicza 30, Kraków
• proj. Sławomir Odrzywolski, Adam Ballenstedt, Wacław Krzyżanowski
• 1924-1935 r.
• fot. Artur Wosz

• pl. Grunwaldzki 4-20, Wrocław
• proj. Jadwiga Grabowska-Hawrylak
• 1963-1973 r.
• fot. Artur Wosz

• ul. Kopernika 13, Katowice
• biuro proj. Karola Korna
• 1937 r.
• fot. Artur Wosz